Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư (EVIPA) được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội hợp tác đầu tư, thúc đẩy quan hệ thương mại đầy tiềm năng giữa Việt Nam – Liên minh châu Âu (EU).

Đối tác đầu tư, thương mại, du lịch lớn của Việt Nam

Cơ hội về thương mại và du lịch đối với Việt Nam sau khi lễ ký kết được diễn ra

EVFTA và EVIPA đã được Nghị viện châu Âu phê chuẩn vào ngày 12/02/2020. Về phía Việt Nam, sau khi được Quốc hội Việt Nam thông qua, EVFTA sẽ ngay lập tức sẽ có hiệu lực.

Liên minh châu ÂU (EU) là khu vực có nền kinh tế phát triển, GDP bình quân đầu người ở mức cao, khoảng 32.877 USD, gấp trên 13 lần của Việt Nam. Sau khi Anh chính thức rời EU (Brexit), Liên minh gồm 27 nước, trong đó, nhiều nước có nền kinh tế có trình độ kỹ thuật – công nghệ nguồn.

Là khu vực thị trường có kim ngạch xuất, nhập khẩu rất lớn (tỷ lệ xuất khẩu/GDP đạt khoảng 48%), EU đồng thời cũng là đối tác đầu tư, thương mại, du lịch lớn của Việt Nam.

Vốn đăng ký đầu tư trực tiếp của các dự án do các nước thành viên EU đầu tư tại Việt Nam còn hiệu lực tính đến năm 2019 đạt gần 21,7 tỷ USD. Một số quốc gia có lượng vốn đầu tư lớn (trên 1 tỷ USD) vào Việt Nam là Hà Lan, Pháp, Đức,… Hầu hết dự án FDI từ EU đều có kỹ thuật – công nghệ hiện đại, góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Tuy nhiên, lượng vốn FDI của EU vào Việt Nam còn chiếm tỷ trọng thấp (khoảng 4,8%) trong tổng vốn FDI vào Việt Nam; trong đó còn nhiều nước có lượng vốn nhỏ, thậm chí chưa có dự án đầu tư tại Việt Nam.

EU là một trong những thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn của Việt Nam, đặc biệt là nhóm hàng da giày, dệt may, nông nghiệp, thủy sản. Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU (không kể Anh) đạt 35,8 tỷ USD, chiếm khoảng 13,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Trong quan hệ thương mại, Việt Nam xuất siêu sang EU (năm 2018, xuất siêu gần 23,5 tỷ USD; năm 2019, xuất siêu khoảng 21,7 tỷ USD) và xuất siêu sang 23/27 thị trường thuộc liên minh này.

Dù đạt được những kết quả tích cực, song kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU mới chỉ chiếm khoảng 0,56% tổng kim ngạch xuất khẩu của khu vực này, thậm chí, với nhiều nước, tỷ trọng này còn thấp hơn.

Về du lịch, EU là thị trường rất tiềm năng, có mức chi tiêu cao, nhưng lượng khách du lịch từ EU đến Việt Nam còn chưa tương xứng kỳ vọng.

Cơ hội hợp tác, đầu tư

EVFTA và EVIPA là các hiệp định thương mại song phương thế hệ mới, có tiêu chuẩn chất lượng cao và toàn diện, được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội đầu tư và giúp Việt Nam gia tăng xuất khẩu tới thị trường đầy tiềm năng này.

Các ngành hàng Việt Nam có thể mạnh xuất khẩu sang EU là nông, lâm sản (cà phê, hạt điều, hạt tiêu, gỗ và sản phẩm gỗ), thủy sản, dệt may, giày dép, hàng thủ công mỹ nghệ và một số mặt hàng có kỹ thuật – công nghệ  cao ( điện thoại và linh kiện, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện,…)

Cơ hội xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu

Bộ kế hoạch và Đầu tư nhận định, EVFTA sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng thêm khoảng 20% vào năm 2020, 42,7% vào năm 2025 và 44,37% vào năm 2030 so với không có hiệp định.

Vấn đề đặt ra đối với các ngành hàng xuất khẩu là cần nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh, bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ, tăng tỷ trọng của khu vực kinh tế trong nước,…

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng xuất nhập khẩu từ EU khá nhiều mặt hàng, trong đó có những mặt hàng, trong đó có những mặt hàng có kỹ thuật – công nghệ cao như máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, ô tô. Thuế suất được giảm thiểu theo quy định của EVFTA sẽ thúc đẩy nhập khẩu các sản phẩm này, tạo điều kiện để Việt Nam đổi mới kỹ thuật – công nghệ,…

EVFTA và EVIPA được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy hơn nữa dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ EU, đi kèm với công nghệ, trình độ quản lý tiên tiến và những lĩnh vực mới của kinh tế số. Việt Nam có cơ hội trở thành địa bàn thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư của EU và là điểm trung chuyển, kết nối các hoạt động thương mại – đầu tư của EU tại khu vực ASEAN.

Để tận dụng tốt những cơ hội đó, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng môi trường pháp lý và đầu tư minh bạch, bảo hộ an toàn và đầy đủ cho các nhà đầu tư.

Nguồn: Báo đầu tư